Schrony i miejsca doraźnego schronienia MDS - wymagania techniczne

Miejsca doraźnego schronienia (MDS) to obiekty infrastruktury bezpieczeństwa cywilnego, których celem jest ochrona ludności w sytuacjach zagrożenia. Polskie regulacje prawne określają dokładne standardy techniczne i poziomy ochrony dla tego typu obiektów.

Kategorie obiektów zabezpieczających ludność

• Schrony S

  • Budowle konstrukcyjnie zamknięte, hermetyczne; ochrona przed zagrożeniami ze wszystkich stron.

  • Wyposażone w filtrowentylację i pochłaniacze regeneracyjne; przeznaczone do długotrwałego pobytu.

  • Inwentaryzacja w Polsce: 1903 schrony, pojemność ponad 300 000 osób.

• Ukrycia U

  • Konstrukcja prostsza, niehermetyczna; ochrona głównie przed gruzem, odłamkami, pożarem i częściowo falą uderzeniową.

  • Mogą powstać z prefabrykatów lub adaptacji piwnic i garaży.

  • Inwentaryzacja w Polsce: 8719 miejsc, pojemność ok. 1,1 mln osób.

• Miejsca Doraźnego Schronienia MDS

  • Obiekty lub ich części przystosowane do krótkotrwałego pobytu ludności w sytuacjach zagrożenia; najprostsza forma zabezpieczenia.

  • Przykłady: piwnice, garaże podziemne, tunele, przejścia podziemne, stacje metra, parkingi.

  • Inwentaryzacja w Polsce: ponad 224 000 MDS, pojemność blisko 49 mln osób.

Nowe rozporządzenie 9 lipca 2025

• Wymogi techniczne, działania diagnostyczne dotyczące betonu oraz niezbędne decyzje  organizacyjno‑administracyjne określa Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 lipca 2025 r.

• Wprowadza szczegółowe wymagania techniczne dla organizowania i przystosowania MDS.

• Określa parametry konstrukcyjne oraz kryteria klasyfikacji i wyposażenia obiektów ochronnych.

Wymogi techniczne dla budowli ochronnych

• Materiały i przekroje dla ochrony przed odłamkami i ostrzałem małokalibrowym

  • Żelbeton lub beton C20/25 — grubość min. 25 cm.

    • Potwierdzenie klasy betonu

    • Badanie młotkiem schmidta wykonujemy na terenie całej Polski - infolinia +48 814 608 814.

  • Stal — grubość min. 3 cm.

  • Mur z cegły pełnej na zaprawie cementowej lub cementowo‑wapiennej — grubość min. 38 cm.

  • Mur z bloczków silikatowych pełnych na zaprawie cementowej lub cementowo‑wapiennej — grubość min. 36 cm.

• Wytyczne betonowania i zbrojenia (historyczne normy odniesienia)

  

  • Żelbeton specjalnie zbrojony — wytrzymałość ≥ 400 kg/cm² po 28 dniach.

  • Żelbeton zwykły — wytrzymałość ≥ 200 kg/cm² po 28 dniach.

  • Zbrojenie — min. 100 kg/m³ betonu, ułożone krzyżowo w dwóch warstwach; odstępy prętów 10–20 cm.

  • Grubość stropów — min. 30 cm przy wytrzymałości 200 kg/cm².

  • Grubość ścian nośnych — zależna od materiału (np. cegła 41 cm; beton/żelbeton 25 cm).

Kategorie odporności schronów

• Kategoria I — odporne na bezpośrednie działanie bomb burzących > 100 kg.

• Kategoria II — odporne na bezpośrednie działanie bomb burzących 100 kg.

• Kategoria III — odporne na bezpośrednie działanie bomb burzących 50 kg.

• Kategoria IV — odporne na podmuch, gruz i odłamki.

Funkcje ochronne MDS i kryteria spełnienia

• Ochrona przed klęskami żywiołowymi

  • Spełniona, gdy konstrukcja wytrzymuje obciążenie wiatrem ≥ 2 kPa na zewnętrznych powierzchniach.

• Ochrona przed zagruzowaniem

  • Spełniona, gdy wszystkie elementy konstrukcyjne zachowują stan graniczny nośności przy działaniu spadających elementów i gruzu.

• Ochrona przed promieniowaniem gamma

  • Spełniona, gdy konstrukcja zapewnia co najmniej 100‑krotne osłabienie promieniowania gamma z opadu.

Praktyczne wymiary konstrukcyjne dla odporności pośredniej

• Cegła na zaprawie cementowej 1:4 — grubość 55 cm zewnętrzne, 41 cm wewnętrzne.

• Beton wytrzymałość 150 kg/cm² — grubość zewnętrzna 40 cm.

• Żelbeton wytrzymałość 200 kg/cm² — grubość zewnętrzna 30 cm, wewnętrzna 25 cm.

Lokalizacja i dostęp

• Klasyfikacja ze względu na położenie: nadziemne, częściowo zagłębione, podziemne.

• MDS zwykle lokalizowane poniżej poziomu terenu — dodatkowa naturalna ochrona przed odłamkami i warunkami atmosferycznymi.

Wymogi rozszerzone

• Rozporządzenie obejmuje również wymagania dla obiektów chroniących przed: skutkami klęsk żywiołowych, różnymi wariantami ochrony przed odłamkami, zagruzowaniem, promieniowaniem gamma i skażeniami.

• Organizacja MDS opisana jest w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 lipca 2025 r., które określa wymagania organizacyjne i techniczne dla miejsca doraźnego schronienia (MDS) — w tym obowiązek oceny faktycznego stanu technicznego obiektu, opracowania dokumentacji przystosowawczej oraz wymogi dotyczące konstrukcji i parametrów elementów (np. grubości i klasy betonu dla stropów i ścian) przydatnych do organizowania mds.

Podsumowanie

• Trzy kategorie obiektów ochronnych: Schrony, Ukrycia, MDS; różne poziomy hermetyczności, wyposażenia i czasu dopuszczalnego pobytu.

• Nowe rozporządzenie 2025 wprowadza szczegółowe wymagania techniczne dla MDS.

• Kluczowe parametry konstrukcyjne to odpowiedni materiał i grubość przegród oraz wymagania dotyczące wytrzymałości betonu i zbrojenia.

• Funkcje ochronne definiowane są przez mierzalne kryteria: obciążenie wiatrem, nośność przy zagruzowaniu, stopień osłabienia promieniowania gamma.

Miejsca Doraźnego Schronienia - klasy i poziom ochrony

Miejsce doraźne schronienia (MDS) to pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, służące do krótkotrwałego pobytu ludzi w celu ochrony przed zagrożeniami związanymi z sytuacjami nadzwyczajnymi, atakami terrorystycznymi lub stanami kryzysowymi. MDS mogą być organizowane w budynkach użyteczności publicznej, halach sportowych, salach widowiskowo-kinowych, stacjach metra lub innych obiektach dostępnych dla publiczności.

Klasy ochrony MDS

Miejsca doraźnego schronienia klasyfikuje się ze względu na poziom ochrony, który odzwierciedla odporność obiektu na różne rodzaje zagrożeń.