Rzeczoznawca budowlany to niezależny ekspert, biegły, który posiada szeroką wiedzę i doświadczenie w dziedzinie budownictwa. Jego zadaniem jest dokonywanie ocen stanu technicznego obiektów budowlanych oraz sporządzanie opinii i ekspertyz budowlanych.
Obowiązki rzeczoznawcy budowlanego
- Dokonywanie oględzin obiektu budowlanego i analiza dokumentacji technicznej.
- Identyfikacja wad i usterek budowlanych.
- Określenie przyczyn powstawania wad i usterek.
- Oszacowanie kosztów usunięcia wad i usterek.
- Sporządzanie opinii i ekspertyz budowlanych a w przypadku obiektu zabytkowego - ekspertyzy konserwatorskiej
- Doradztwo w zakresie remontów i modernizacji obiektów budowlanych.
- Udział w postępowaniach sądowych i administracyjnych jako biegły sądowy.
Kiedy warto skorzystać z usług rzeczoznawcy budowlanego?
- Przed zakupem nieruchomości, aby sprawdzić jej stan techniczny.
- Po zaobserwowaniu wad lub usterek w obiekcie budowlanym.
- Przed rozpoczęciem remontu lub modernizacji obiektu budowlanego.
- W przypadku sporów z wykonawcą obiektu budowlanego.
- W przypadku postępowań sądowych lub administracyjnych dotyczących obiektów budowlanych.
Uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego

W Polsce rzeczoznawcy budowlani posiadają uprawnienia w dwóch kategoriach:
1. Uprawnienia nadane przez izby inżynierów budownictwa
- Uprawnienia podstawowe: uprawniają do wykonywania czynności rzeczoznawczych w zakresie objętym specjalnością rzeczoznawczą, dla której zostały nadane.
- Uprawnienia rozszerzone: uprawniają do wykonywania czynności rzeczoznawczych w zakresie objętym specjalnością rzeczoznawczą, dla której zostały nadane, oraz w zakresie innych specjalności rzeczoznawczych określonych w programie egzaminu.
2. Uprawnienia nadane przez stowarzyszenia naukowo-techniczne
- Uprawnienia te nadawane są przez stowarzyszenia naukowo-techniczne zrzeszające osoby zajmujące się budownictwem, np. Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa (PZITB).
- Uprawnienia te nie są uznawane przez prawo budowlane na równi z uprawnieniami nadanymi przez izby inżynierów budownictwa. Oznacza to, że rzeczoznawca posiadający jedynie uprawnienia nadane przez stowarzyszenie naukowo-techniczne nie może wykonywać wszystkich czynności zastrzeżonych dla rzeczoznawcy budowlanego.
Dodatkowe informacje
- Rzeczoznawca budowlany może posiadać uprawnienia w więcej niż jednej specjalności rzeczoznawczej.
- Uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego nadane przez izbę inżynierów budownictwa są ważne przez 5 lat. Po upływie tego terminu rzeczoznawca musi przedłużyć swoje uprawnienia.
- Uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego nadane przez stowarzyszenie naukowo-techniczne nie mają określonego terminu ważności.
Specjalności rzeczozanwców budowlanych
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 21 grudnia 2022 r. w sprawie egzaminów na tytuł rzeczoznawcy budowlanego (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200001609), rzeczoznawcy budowlani mogą posiadać uprawnienia w 73 specjalnościach, m.in.:
- Budownictwo ogólne - rzeczoznawca budowlany
- Budynki mieszkalne i użyteczności publicznej
- Budynki przemysłowe
- Hale magazynowe i konstrukcje stalowe
- Obiekty sportowe i rekreacyjne
- Budownictwo inżynierii lądowej - rzeczoznawca budowlany konstruktor, drogowiec
- Drogi i autostrady
- Mosty i przepusty
- Tunele
- Koleje
- Lotniska
- Budownictwo wodne - rzeczoznawca hydrotechnik
- Obiekty hydrotechniczne
- Sieci wodociągowe i kanalizacyjne
- Gospodarka wodno-ściekowa
- Melioracje
- Budownictwo hydrotechniczne - rzeczoznawca hydrotechnik
- Zapory i zbiorniki wodne
- Elektrownie wodne
- Kanały żeglugowe
- Falochrony i konstrukcje brzegowe
- Instalacje:
- Instalacje sanitarne
- Instalacje elektryczne
- Instalacje gazowe
- Instalacje wentylacyjne i klimatyzacyjne
- Konstrukcje - rzeczoznawca budowlany konstruktor
- Konstrukcje żelbetowe
- Konstrukcje drewniane
- Konstrukcje stalowe
- Konstrukcje murowe
- Termotechnika:
- Gospodarka cieplna budynków
- Instalacje ogrzewania i wentylacji
- Audyty energetyczne
- Certyfikaty energetyczne
- Diagnostyka budowlana - rzeczoznawca budowlany konstruktor
- Badania stanu technicznego obiektów budowlanych
- Opiniowanie i ekspertyzy budowlane
- Nadzór nad robotami budowlanymi
Pełną listę specjalności rzeczoznawców budowlanych można znaleźć na stronie internetowej Krajowej Izby Inżynierów Budownictwa (https://www.piib.org.pl/).
Podstawa prawna rzeczoznawcy budowlanego
Podstawą prawną zawodu rzeczoznawcy budowlanego w Polsce są dwa akty prawne:
1. Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20010050042)
- Ustawa ta określa zasady funkcjonowania samorządów zawodowych architektów i inżynierów budownictwa, w tym zasady nadawania tytułu rzeczoznawcy budowlanego.
- Art. 8b tej ustawy stanowi, że tytuł rzeczoznawcy budowlanego może zostać nadany osobie, która:
- korzysta z pełni praw publicznych,
- posiada tytuł zawodowy magistra inżyniera, magistra inżyniera architekta, inżyniera lub inżyniera architekta,
- posiada uprawnienia budowlane bez ograniczeń,
- jest członkiem właściwej izby samorządu zawodowego,
- zdała egzamin na tytuł rzeczoznawcy budowlanego.
2. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 grudnia 2022 r. w sprawie egzaminów na tytuł rzeczoznawcy budowlanego (https://www.biznes.gov.pl/pl/opisy-procedur/-/proc/726)
- Rozporządzenie to określa szczegółowe zasady przeprowadzania egzaminów na tytuł rzeczoznawcy budowlanego, w tym:
- zakres egzaminu,
- formę egzaminu,
- sposób przeprowadzania egzaminu,
- wymagania, jakie musi spełnić osoba przystępująca do egzaminu.
Dodatkowe informacje
- Tytuł rzeczoznawcy budowlanego nadaje właściwa izba inżynierów budownictwa.
- Rzeczoznawca budowlany wpisywany jest na listę rzeczoznawców budowlanych prowadzoną przez Krajową Izbę Inżynierów Budownictwa.
- Rzeczoznawca budowlany podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej przed sądem dyscyplinarnym właściwej izby inżynierów budownictwa.